Aziz Şehir Elazığ'a Hoş Geldiniz

footer top left corner  footer top right corner
footer bottom left corner  footer bottom right corner

 Ana Sayfa    Menü Seçimi    Yazarlar / Konuk Yazarlar << Geri Dön

footer top left corner  footer top right corner
footer bottom left corner  footer bottom right corner

Konuk Yazar ....: Şemsettin TAŞBİLEK *

E-Posta Atın Biyografim Konuk Yazarlar Yazar Ana Sayfa

   GAKGOŞ'UN TANIMI :
     09 Ağustos 2002 Cuma
rtesi

Gakgoş veya Gakgoşlar terimi Elazığ’da eskiden yaygın olarak kullanılan Gakgo kelimesinden türetilmiştir.

Gakgo tabiri, Elazığ’da erkek ağabeye verilen bir isimdir. Bazen saygı duyulan ve saygıyla birlikte güvenilen ve  samimiyet beslenen bir erkek arkadaş veya erkek bir büyüğe veya tanışa da bu terimle hitap edilmektedir.

Elazığ (Harput) ve yöresinde, Gakgo terimi eskiden yaygın olarak kullanılmaktaydı.

Halen daha da (eskisi kadar olmasa bile) bu terim kullanılmaktadır.

Eskiden yaygın olarak kullanılan bu  hitap tarzı ,1970’lerden itibaren şehirleşme ve sanayileşmeyle birlikte başka bir nitelik kazandı. Örgütlü ve toplu çalışma ve faaliyet yapma alanları genişleyince (spor müsabakaları, konserler, halk oyunları yarışmaları vs.) Elazığlılar bu alanlardaki tezahüratlar sırasında kendilerini bu tabirin çoğulu gibi algılanabilen GAKGOŞLAR terimiyle ifade etmeye başladılar.Mesela Elazığspor’u desteklerken “Gakkoşlar şampiyon..” denilmesi gibi .

Dolayısıyla 1970’lerden sonra GAKGOŞLAR terimi, Elazığlı gençlerin bazı toplu gösteri alanlarındaki ismi ve simgesi haline geldi

Bu yıllarda ayrıca bazı Elazığlı şairler, Elazığlıların genel davranış ve kültürleriyle ilgili şiirler yazarken GAKGOŞLAR tabirini şiirlerine yansıtmaya başladılar.Bu şiirlerdeki manasıyla Gakgoşlar terimi tüm Elazığlıları niteler oldu.

O yıllardan sonra bu ifade bir genel tanım olarak  ulusal medyaya ve literatüre de yansıdı.

Şimdilerde başta Elazığ dışındaki yazar ve çizerler olmak üzere, Elazığ içindeki ve dışındaki birçok yayın çevreleri Elazığlılar yerine bazen GAKKOŞLAR terimini kullanmaktadırlar.

GAKGOŞ’UN KÜLTÜREL MANASI:

Aslında eski Elazığ kültürel kitaplarında ve kayıtlarında bu tarzda bir terim yoktur. 1970’lerden evvelki kayıtlarda Elazığlılar daha çok HARPUTLU terimi ile özdeşleştirilmiş ve kültürel özellikleri, eski kale şehri olan Harput ile bütünleştirilmiştir. Gerçi şimdi de edebi ve bilimsel manada bu ifade tarzı yerine oturmaktadır.

Ancak günümüzün bir simgesel genel Elazığlı ismi olan GAKGOŞ terimi de kültürel bazı anlamlar içermektedir:

Mesela davranışlar bütünü olarak GAKGOŞ; mert,namuslu,sözünde duran,tarihine  geleneklerine ve inanç değerlerine bağlı, yurdunu seven, hak ve hukuka özen gösteren, çağdaş değerleri benimseyen, müziği ve folklörü ile köklü bir kültüre sahip bir yörenin (ELAZIĞ’IN) insanını hatıra getirmektedir.

Ayrıca Elazığlı yakışıklı bir genç, başında sekiz köşe şalvarı, kreveze ceketi, üç düğmeli yeleği, şal veya acem kuşağı, gabardin şalvarı ve Elazığ yemenicilerinde yaptırdığı yumurta topuk sivri burun üç-beş bağlı yerel ayakkabısı ile sokakta geziyor olsa  ona “görüyormusun tam bir gakgoş” denilmektedir. Bu da kıyafet anlamında GAKGOŞ kelimesine yeni yüklenmiş bir  anlamdır. 

Sonuç olarak ELAZIĞLILAR, kendi oluşturdukları bir sıfat olan ve yukarıdaki anlamları içeren GAKGOŞLAR terimi ile anılmaktan  hoşnutturlar, ancak sorumsuz kişilerin bu sıfata (davranış ve eylemleriyle-bilerek veya bilmeyerek ) başka çağrışımlar yüklemeye çalışmalarını da uygun bulmamaktadırlar.

20.02.2003

Şemsettin TAŞBİLEK
EMK Derneği Araştırma Merkezi Başkanı-ELAZIĞ


Yazarın Elazığ - Harput Müziği içinde bulunan 6 Eser'in daha TRT Repertuarına kazandırılması üzerine yapılan Röportaj

Yazar'ın, TRT Repertuarına kazandırdığı Zülküf Türküsü Hikayesi


 BAZI ELAZIĞLILARIN GAKGOŞ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ

1)- Elazığ’ın tanınmış ailelerinden Çarsancaklı ailesinin bir büyüğü olan ve Elazığ kültürüne önemli katkılar sağlayacak görüşler ve hatıralar içeren kitapları yayınlanmış bulunan Ziya Çarsancaklı (Doğ.:1926), 2002 yılında çıkan “Hatıralardan Bir Demet Dert Yumağı” adlı kitabında Gakgoş’u şöyle izah etmektedir:

Kayıt kütüğü Harput (Elazığ) olan tüm (Elazığ) yöre halkını, tek aile olarak kardeş kılan, samimiyet ve hamiyet ifade eden Gakgoş kelimesi, Harputlunun tüm Türkiye içindeki asli hüviyetidir.

2)- Harput’da doğup büyümüş olan Elazığlı şair Mehmet Bico Kerküklü ise Gakgoş’un manasını şu çok güzel şiiri ile açıklamıştır:


HERKESE GAKGOMSUN DENİLMEZ GAKGOŞ

Gakgonun manası ince ve derin
Herkese gakgomsun denilmez gakgoş
Gakgo
sembolüdür bizim illerin
Harkese
gakgomsun denilmez gakgoş

            Gakgomun mekanı Harput yöresi
            Sağlamdır adeti,örfü,töresi
            Hiç olur mu gakgo elin teresi
            Harkese gakgomsun denilmez gakgoş

Gakgom babacandır gözü de pektir
Mazluma yumuşak zalime serttir
Kalleşliği bilmez haza, erkektir
Herkese gakgomsun denilmez gakgoş

            Dertliye dermandır hastaya şifa
            Gakkom’a koşarlar çekenler cefa
            Dostluğa gösterir çok büyük vefa
            Herkese gakgomsun denilmez gakgoş

İsmi Ali,Ahmet veya da Mamoş
Nenesi Fidoş’dur anası Emoş
Sohbeti çok tatlı,şivesi pek hoş
Herkese gakgomsun denilmez gakgoş

            Kerküklü der gakgom ariftir arif
            Dilin gücü yetmez etmeye tarif
            Konuk sever,cömert,sevimli zarif
            Herkese gakgomsun denilmez

Harputlu Mehmet Bico KERKÜKLÜ

Yorum Formu

Şemsettin TAŞBİLEK
EMK Derneği Araştırma Merkezi Başkanı-ELAZIĞ

Elektronık posta; setabilen@hotmail.com

Biyografim Konuk Yazarlar Yazar Ana Sayfa Başa Dön

 
footer top left corner  footer top right corner
footer bottom left corner  footer bottom right corner

footer top left corner  footer top right corner

www.elaziz.net -  Elazığ İli Güncel WEB Sitesi - Hızlı Menü Seçimi - Sık Kullanılanlara Ekle

 footer divider


Elazığspor
- Gakkoşistan - Fıkralarımız - P.H.Defteri - Geleneklerimiz - Şehir Rehberi - Resimlerimiz - İlçelerimiz - Harput Özel
- Tarihimiz - Musikimiz ! - Türkülerimiz - Efsanelerimiz - Camilerimiz - Resmi Bilgiler - Sanayimiz - Turizm Kaplıca -
-
Yerel Kültür - Yerel Folklor - Yerel Mutfak - Yerel Müzik - Yerel Lehçemiz - Yerel MP3 - Şiirlerimiz - Şıra Pazarı - Yeni -
- Basılı Yayınlar - Ö.Telefonlar - Özel Duyurular - 1999 Güneş T. - Derneklerimiz - E.Tüketici Derneği - Depremler - E. Basın List -
 
- Siyaset - Röportajlar - Uçak Seferleri - Anılarınız - Linkler - Kültür ve Sanat - Nöbetçi Eczane

Güncel  :
| 
Elazığ Forumlar | Yazarlar | Haberler | A.Dosyaları | Ferrokrom | Mail Listesi | Anketler | E-Ticaret |

   
footer bottom left corner
 
| Tasarım | Site Harita | Bize Ulaşın | Reklam | Başa Dön | Hakkımızda |    Ana Sayfaya Dönüş