SOSYAL DEVLET

Sosyal devlet denildiğinde, vatandaşlarına asgari bir yaşam düzeyi sağlamayı hedefleyen ve bireylerin belirli bir refah düzeyinde yaşamlarını sürdürebilmeleri için çaba harcayan devlet akla gelmektedir.

İkinci dünya savaşı sonrasında dönemin Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliğinin hızla yayılması ve o dönemlerde temel hizmetler sektöründe halka devlet tarafından eşit koşullarda yaklaşıldığı görünümü, özellikle gelişmekte olan ülkelerde Marksçılık-Lenincilik taraftarlığını, bir ayrıcalık olarak karşımıza çıkartıyordu.

Kapitalist ülkeler ise komünist rejimlerle idare edilen ülkelerdeki bu olgunun yükselmesi karşında geç kalmamış ve kapitalist düşünceyi yaymak ve geliştirmek için önlemler almıştır. Bu önlemler içerinde sosyal demokrasi, sosyal adalet, sosyal devlet gibi yeni kavramlar geliştirildi. Özellikle bazı sosyalist ülkelerde bireylere eğitim, sağlık ve sosyal yaşam bağlamında iyi hizmetlerin götürülmesi, sosyal demokrat anlayışının benimsenmesine neden olmuştu. Ancak bu oluşum, batı ülkelerine yüksek maliyet getirmesi sonucunda azaldı.

Mihael Gorbaçov tarafından 1987 de ortaya atılan Perestroyka (yeniden yapılanma) ve yapımı 1961 yılında tamamlanan ve 9 Kasım 1989’da yıkılan Berlin duvarı, komünist düşüncenin zayıflamasına neden oluyordu. Bu yüzdendir ki 1968 kuşağı olarak bilinen ve o dönemlerde komünist veya sosyalist düşünceye sahip oldukları için övünen bazı kişiler, bu değişimler sonrasında günümüzde kapitalist düzenin patronları olarak karşımıza çıkmışlardır.

Ekonomik gelişimini ve sermaye birikimini başarı ile sürdüren kapitalist ülkelerde sosyal yaşam bağlamında önemli değişimlerin yaşandığını görüyoruz. Örneğin birçok Avrupa ülkesinde işsizlik parası altında ödenen meblağların temelinde, sosyal yaşam dengesinin sağlanması düşüncesi yatmaktadır. İnsan hak ve hürriyetlerine saygılı, insancıl değerlere büyük önem veren ülkelerin sayısı günden güne artış göstermekte, ancak bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde ise bir bocalama dönemi yaşanmaktadır.

Ülkemizde sosyal adaletin sağlanması, hızlı kalkınma planlarının devreye alınması türünden hedeflerde, endüstriyel üretime yönelik çalışmaların önünün kesilerek rantiyeci bir ekonomik politikanın uygulanması sonucunda, sosyal dengeler tümden bozulmuş ve ulusal gelirden pay alan gruplar arasında uçurumlar oluşmuştur. Artan sosyal sorunlar içerisinde işsizlik, göç, illerin demografik yapılarının bozulması, terör hareketleri sayılabilir.

Ülkemizde nüfus artışının yüksek oluşu, işsizlik oranının artmasına neden olmaktadır. Genç ve dinamik bir nüfusa sahip olmak, gelişme dinamizmlerini harekete geçirmeye yetmemektedir. Ülkemizde kalkınma hamlelerinde genellikte tarıma dayalı bir ekonomik modelin öne çıkarılması, kanımca hatalıdır. Çünkü sadece tarıma dayalı olarak gelişme planları uygulayarak, dünyada çok başarılı bir gelişmiş ülke örneği görmek mümkün değildir.

Gerçek anlamda kalkınmanın temelinde imalata dayalı endüstriyel gelişmeler mutlaka hedeflenmelidir. Sanayi sektöründe kalkınmış olmak, tarımsal alanlardaki kalkınmayı da zaten beraberinde getirecektir.