|
  Nişan Bohçası ve Gelin Elbisesi
:
Evlenmenin ikinci aşamasını teşkil eden nişan
bohçası, şerbet içildikten bir kaç gün sonra oğlan evi tarafından kız evine
gönderilir. İçinde: Bir elmas yüzük, bir çift elmas küpe, birkaç beşi birlik,
uzun altın kordonlu bir altın saat, bir gümüş su tası, bir gümüş ayna ve bir
çift gümüş na’lin’le birlikte bir takım ipek sırmalı entarilik, üç dört tuht
kına vs…
Bu eşyalar işlemeli patiska bir bohçaya istif edildikten sonra tekrar ikinci bir
sırmalı atlas bohça içine konularak iki kadın vasıtasıyla kız evine gönderilir,
ev halkı tarafından neşeyle karşılanır, konu komşuya ve yakın akrabalara haber
gönderilir. Bunlarda geldikten sonra merasimle bohça açılır…İçindeki eşya elden
ele incelenir ve sonunda nişan bohçasının maddi kıymetine göre, götüren kadınlara
bahşişler verilir. Bundan sonra nişan bohçası, nişan’ı görmeğe gelen bütün
misafirlere ayrı ayrı gösterilerek teşhir edilirdi.
Nişan Bohçasından sonra,
nişanlı kızın, oğlan evine mensup kadınlardan kaçmaması, yani yüzünü gözünü
örtmemesi ve sonrada hayırlı olsun demek için oğlan evine mensup kadınlardan bir
grup misafirleriyle birlikte kız evine giderler. Kız evinde gelinlik kız süslenmiş,
bezenmiş, takmış takıştırmış ve fakat başı ve yüzünün tamamı örtülü ve
yalnız gözlerinin açık bulunduğu bir kıyafetle ortaya çıkarırlar. Baş da kayın
validenin, görümcenin ve sırasıyla misafirlerin ellerini öper, öptükçe her biri
ayrı ayrı kızın boynuna, ya bir beşi birlik veya bir altın veya münasip birer
hediye vermekle kızın başındaki örtü açılınca, yüzü, başı meydana çıkar ve
bir daha örtünmez. Serbest olarak misafirlerin yanlarına her zaman için girer çıkar
ve konuşur da...
Bu merasimden sonra kız evi tarafından oğlan evinin erkeklerine bir gelin ziyafeti,
bunun ardından da biçki ziyafeti diye oğlan evinin kadınlarına ziyafetler verilir. O
gün geline kaç kat elbise yapılacaksa hepsi birden kadın terziler tarafından
biçilir, kumaşlar kesildiği sıra, oğlan evinin misafirleri, kesilen bu kumaşların
üzerine para serperler ki, bu paralar terzilere aittir.Yine bu günlerde oğlan evi
ilgililerinden alınan para ile kızın bütün noksanları tedarik edilir ve ayrıca
kızın bizzat hazırladığı çeyiz sandığındaki eşya, gerek kız ailesi tarafından
verilen, gerekse oğlan evinden katırlara yükletilmiş veya hamalların sırtında
gönderilen ev eşyası ile evvelce gelen nişan bohçasındaki eşya ve mücevherat ve
bugüne kadar getirilen hediyelerle birleştirilerek, kız evindeki bir sofada veya
büyük odalardan birinin üç bir tarafına sıra ile muntazam dizilmek suretiyle istif
edilirdi.
Başta kızın rahle’si pembe tüllere sarılmış olduğu halde çeyiz eşyasının
üst başında yer alır. Bunun yanında büyük bir cam çekmece vardır ki, içi gelinin
altın ,gümüş ve elmas gibi kıymetli emaretleri ile dolu …ve diğer ev eşyaları
…Karşı tarafta ise yataklar, yorganlar,yastıklar, makatlar,oda
takımları…Sandıklar…Kilimler ve halılar… Bunlardan sonra kahve , şerbet ve
matbah takımları, tunç mangallar ve saire gelirdi. Bu eşya ve bu sergi , bir hafta
kadar şehrin bütün kadınlarına açıktır ve serbesttir. Kadınlar kafile kafile
gelir, çeyiz odasını seyr-ü temaşa eder ve hayırlı olsun temennileriyle dönerlerdi
ki, bu merasime de (Çeyiz Görme) denilirdi.
Çeyizin konulduğu günün ertesi gününde ise Kına Hamamı töreni yapılırdı. O
gün için herhangi bir hamam, kız evi tarafından hariçten bir tek müşteri kabul
edilmemek suretiyle öğleden akşama kadar kabul edilir ki, bu zenginlere mahsustur. Orta
ve diğer aileler umum arasında herhangi bir hamama misafirlerini davet ederlerdi. Oğlan
ve kız evlerinin davetlileri belli saatte hamama gider, tefler ve türkülerle
karşılanırlardı. Misafirler, hamamın dört bir tarafında yerlerini alınca evvela
şerbetler ikram edilir ve sonra yıkanmaları için her misafirin kildan’ına birer
kalıp sabun konulur, o sıralarda gelin kızda hamama getirilmiş bulunurdu… Yine
tefçiler çalarak, çağırarak gelini karşılarlar… Gelin yerine oturur, elbiselerini
çıkarır, havlulara sarılır, natırlar kollarına girer ve iç hamama doğru
yönelince bütün misafirlerde gelini takip ederler… Tefler çalınarak, tefçiler
tarafından uzun havalar ve türküler söylenerek iç hamama geçilir…Göbek taşının
etrafında gelin ve tefçiler ayakta yerlerini alınca gençler oynamaya
başlar…Neş’e ve gülüp söylemeler arasında gelini yine natırları koltuklayarak
ısı kürüne götürür…Natırlar tarafından yıkanır ve yine aynı şekilde göbek
taşına getirilerek oturtulur.
İlgililer tarafından evvelce hazırlanmış olan kına tabağı ortaya getirilerek
gelinin ellerine ilk kına konulur. Bu arada tefçiler de mani söylerler. Bu sıra
davetliler tarafından gelinin başına ufak paralar serpilir. Bu arada misafirlerde
yıkanmış bulunurlar. Merasim burada sona ermiştir, herkes elbisesini giyerek hamamdan
çıkar ve evlerine dağılırlar.
Evlilik
ve Ön Hazırlıklarda İzlenen 4. Yol... Tıklayınız:
|
