|
  Evlenmelerde İlk
Adım, Görücüler ve Denemeler :
Elazığ ve köylerinde evlenme yaşı kızlarda genelde 17-18'dir.
Erkelerde ise ağırlıklı askerlik yapması ve iş güç sahibi olması ile
orantılıdır. Evelenmeler genelde görücü usulü olmakla beraber, sevme ve kaçırma
olaylarıylada evlilikler olmaktadır.
Sanıldığı gibi Elazığ ilinde Beşik kertmesi fazlaca
yoktur...
Tavsiye edilen kızların evlerine ilk
defa, oğlanın anası veya hala ve teyzesi ile en yakınlarından birkaç kadının
birleşerek görücü sıfatıyla gitmeleriyle başlanırdı. Bu toplu ziyaretlerden, kız
tarafı bazen haberdar edildiği halde, çok defa da habersiz olurdu. Haberleri varsa evin
her tarafına çeki düzen verilir.
 Görücüye
çıkacak kızlar şu şekilde giydirilirdi: İpekli veya basmadan, etekleri geniş,
boyları ayakları kapatır biçimde uzun bir entari... Belinde, ya Van işi gümüş bir
kemer veya renkli kadife üzerine gümüş plakalar işlenmiş yerli bir kemer ve yahut
kızların kendi elleriyle ördüğü bir bel bağı... Bunların arasına
sıkıştırılmış bir ipek mendil... Ayaklarında rugan bir kundura veya basık bir
pabuç... Başında dört başlı iğne danteli bir oya. Arkasında beline kadar uzayan
örgülü saçları bölük, bölük... Boynunda iri ve renkli Neceflerle dizili ve
ortasında bir beşi birlik, yan taraflarında birer ikişer altın bulunan bir
gerdanlık... Elleri titrek, göğsü kabarık, yüzünün alı al moru mor...
Mahcubiyetten ayakları bir birine dolaşmakta... İşte Harput’ un bu tipteki asil ve
melek yüzlü kızları, bu eda ve tavırları ile görücüye çıkarlardı. Kimsenin
yüzüne bakmadan ve kimse ile konuşmadan misafirlere tepsilerle kahve getiririr ve
gelenlere görünürdü.
Görücüler, bütün dikkat ve nazarlarını kızın üzerine çevirince kız,
büsbütün şaşırır, yüzü renkten renge girerdi. Görücüler, her şeyden evvel
kızın vücudunda herhangi bir arıza olup olmadığını, sonra yüz güzelliğini,
boyunu, gezmesini, hizmet etmesini iyiden iyiye incelemek ve kızı daha yakından görmek
için her birisi ayrı ayrı, kızdan bir şeyler isterler... Kimisi su, kimisi konsolun
veya masanın üzerindeki herhangi bir süs eşyasını bahane ederek kızdan isterler...
Hülasa kızı haddeden geçirdikten sonra, kız evinden çıkarlar. Muvafık mı, değil
mi münakaşası kız evinin hemen kapısının önünde başlar... Eve dönülünce,
görüşlerini aile büyüklerine anlatır, şöyle soylu, şöyle boylu diye överlerdi.
Bazen de bunu aksi olabilirdi. Karar verilince, evvela hususi bir aracı gönderilerek
karşı tarafın düşünceleri sorulur... Muvafık cevap alınırsa teşebbüse
geçilirdi. Yoksa evli evinde, köylü köyünde!..
Evlilik
ve Ön Hazırlıklarda İzlenen 2. Yol... Tıklayınız:
|
