Başa dön

Başa dön

Başa dön

Başa dön

Başa dön

Başa dön

Başa dön

Başa dön

DAYI AYI OLDUKTAN SONRA

Harput’ta, beyler selamlık dediğimiz bir yerde oturur, uzun kış gecelerinde kahve içip sohbetlerde bulunarak soğuk geceleri sıcak ederlerdi.

Gene böyle bir günde, aniden kapı çalınır, içeriye yaşlı, eli ayağı soğuktan donmuş birisi girer. Hemen mangalın yanına gelir ve üşümüşlüğün vermiş olduğu bir düşüncesizlikle, mangalın üzerine üfler. Mangaldan yükselen küller, beyleri küle boğar.

Mangalın küllerini yiyen beylerden biri, nazik ve beyliğin vermiş olduğu bir heybetle:

“Dayı sorması ayıp sen nerelisin?”
Yaptığı ayıbın farkında olan yaşlı adam:

“Bey bey, dayı ayı olduktan sonra nereli olduğu ne lazım.” der ve kendisini affettirir.

Başa dön

Elazığlının biri, eli sol yanağında gözleri kızarmış ve konuşması zorla anlaşılacak bir tarzda eczacının birine:

“Yav dişim çoh fena, dohtora gettim ilaç vermedi. Hele buna bi bah da ilaç ver... Yav dohtor beni gapiya atti bili misin?

Eczacı şaşırarak:

“Yav geçmiş olsun, hakikaten durumunuz iyi degil. Ne oldu, doktor size niye reçete yazmadı?”

Adam eczacıdan yüz bulunca:

“Yav abe densüzlük işte. Ben dohtor bege dedim ki “Ben seni hatirlim. Sen Kinederiçli del misin? Ananla baban eşege çüt binerdi ha.” Dohtor nasıl yumruğu vurdusa patlattı. Ben de elece buraya geldim.”

Adam densizliğinin cezası olarak on beş gün diş ağrısı çeker.

Elazığ’da adamın biri kahveye girer ve oyun oynayanlara hitaben:

“Hop abeler, bi dakka. Hanımından gorhanlar ayağa gahsın.”

Ani bir gürültü, hayda herkes ayakta. Bir kişi hariç. Kahvenin tamamı hayretler içinde. Soruyu soran adam, oturan adama yaklaşır ve:

“Abe helal olsun be, deliganlı adam mışsın. Harbiden sen hanımından korkmaz mısın?”

Adam nefes nefesedir. Heyecanı biraz geçince:

“Yav gardaşım ele bi laf ettin ki, dizlerim kırıldı, galhamadım.” der.

Elazığlının biri, şiddetli gribe yakalanmış. Cepleri mendil dolu. Burnu öyle bir akıyor ki tarifsiz. Bizim gripli yolda yürürken, bir arkadaşı rastlar ve sorar:

“Yav geçmiş olsun. Bu halin ne?”

Bizim gripli, bir arkadaş bulmanın sevinciyle:

“Yav Mehmet, heç sorma. Allah düşmanımın başına vermiye, bi grip olmuşum, burnum fışır fışır ahi. Bu neden ola acep?”

Arkadaşı:

“Kardeşim o senin erkekliginden. Erkek adamın böyle burnu ahar.”

“Mehmet, benim gaynanam gilin evi buraya yahın. Gel bunu orada da söle. Gaynanam bahan pis hımik deyi.”

“Tabi canım sölerim.”

Kayınvalideye gidilir. Kayınvalide misafirlerine kahve ikram eder. Sonra bizim gripli gür bir sesle:

“Fışşşşşş...”

Ardından da böbürlene böbürlene:

“Arkadaş benim burnum ahi, neden acaba?”

Arkadaşi da:

“Neden olacah, pisliğinden” deyince

Gripli şaşkın biraz da kızgın bir tavırla:

“Ulan aşağıda bahan ele demedin”

Arkadaşı gayet sakin bir ses tonuyla:

“Oğlum aşşağıda arhadaşdıh, burda gahvenin hatırı var” der.

“Gaymakam bey, öncelikle ben kendimi tanıtayım. Ben emekli bir nüfus memuruyum. Adım Ali Şimşek. Eşeğe dedim ki ülen eşeoğlueşşek, adam gibi gahıp cehennem olisen ol, yohsa vallahide billahide bögünden tezi yoh, seni Palu nüfusuna kaydedecem. Eşek bunu duyunca hemen gahıp gaçtı.”

Kaynak kişi : Akın İZAT

Harput’ta iki kardeş, davar otlatmaya giderler. Kardeşlerden büyük olanı, Kayabaşı’na çıkıp elini kulağına atar. Ve uzun hava çeker. Küçük kardeş ise bu arada başka şeylerle meşguldür.

Büyük kardeş kendisinin dinlenmediğinin farkına varınca, daha yanık bir uzun hava çeker. Yine tepki alamaz. Bu kez daha yanık ve daha sesli bir uzun hava çeker. Fakat yine tepki alamaz. Sonunda dayanamaz, Kayabaşı’ndan inip kardeşine iyi bir dayak çeker.

Kardeşi neye ugradığını anlamaz şaşırıp ağlamaya başlar ve der ki:

“Abe beni niye dögisin? Ben ne ettim?”

Ağabeyi:

“Oğlum ben orada uzun hava sölim, sen teho demisin. Ulan bu ne biçim iştir?”

sonra tekrar Kayabaşı’na çıkıp, uzun havaya devam eder. Tabi çocuk ne yapsın, zaten canı yanmış. Öyle bir asılır ki:

“Valla kekom teho, teho, teho,........teho, teho” der.

Elazığlı bir genç İstanbul'da ünüversite tahsili yapmaktadır. Yalnız genç ailesinden fena halde çekinen, korkan birisidir. Babasının sert yapılı oluşu, onun hareketlerini bir hayli sınırladığı için, sürekli annesi vasıtasıyla, babasına isteklerini bildirmektedir.

Bir gün üniversitenin tatile girdiği bir sırada, Elazığlı genç annesi vasıtasıyla babasına evlenme isteğini gönderir. Babası da her işin bir vakiti, zamanı saati, dakikası hatta saniyesi olduğunu belirtip, önce okulunu bitirmesini söyler.

Bizim genç, okulu bitirip, tekrar aynı teklifi iletir ve tekrar aynı cevabı alıp, askere gitmesi hatırlatılır. Elazığlı genç askere gidip, gelir Aynı teklif tekrar iletilir. Bu kez de cevaba iş kurup birkaç yıl çalışması eklenir.

Bizimki tam bir adam olmuştur. Yaş neredeyse otuz olmuş. Babasının her dediğini yapmıştır. Artık evlenme zamanı gelmiştir.

Bu kez kendinden daha emin bir, şekilde aynı teklifi gönderir. Malesef yine aynı cevabı alır. Bizimkinin artık dayanacak sabrı kalmamıştır. Gidip iyi bir kafayı çeker ve babasının karşısına çıkar:

" Yav baba ben deyimki artığ beni everesin."

Baba

" Oğlum acele etme, her işin bir vakiti, zamanı, saati, dakikası hatta saniyesi var" der demez, genç sinirlenip, babasına

" Baba ya beni ever. Yada sana bela olurum" deyince

Oğlunun çok kızdığını gören, baba:

" Oğlum, vakit, zaman dakika, hatta saniye tamamdır." der.

Kaynak kişi : Akın İZAT

Baba oğluna nasihat vermektedir:

“Oğlum arabada yaşlı birini ya da bir bayanı görürsen hemen yer vereceksin”

Çocuk da tam evet diyecekken masanın üzerindeki babası ve annesine ait fotoğrafı görür. Orada babası oturuyor, annesi ise ayaktadır. Çocuk merak edip sorar:

“Baba sen orada niye oturuyorsun? Hem annem niye ayakta?”

Baba lafı düzeltmeye çalışır ama çocuk ısrarla aynı soruyu yinelemektedir. Baba en sonunda dayanamayıp söyler:

“Bak oğlum, o fotoğrafı annenle evlendiğimiz günün ertesi günü çektirmiştik. O gün ne annende oturacak hal, ne de bende ayakta duracak takat vardı” der.

Kaynak kişi : Akın İZAT

Yaşlı annesiyle yaşayan genç bir delikanlı, arkadaşları tarafından kzdırılmaya çalışılmaktadır. Bu düşünceyle delikanlının annesini istemeye karar verirler. Yaşlı kadını mahallenin halim selim, fakat biraz fakir bir adamına isteyeceklerdir.

Delikanlının arkadaşları, herşeyi hazırlarlar. Daha sonra hayırlı işi gerçekleştirmek için, dünür olurlar. Kahveler içilip çerezler yenildikten sonra gençlerin biri söze başlar:

“Arkadaşım sebeb-i ziyaretimiz, senin anayı, bizim bu amcaya istemek. Bak bu amcayı görmüşsündür. Eşraftandır. Temiz bir insan, ehli namustur. Gözü yuvasından başkasını görmez. Hanımı ölelı çok oluyor. Ne diyorsun?”

Delikanlının zaten cinleri tepesine çıkmış, o sinirle:

“Yav sizin bu yaptığınız ayıp değil mi? Gelip yediz içdiz, cehennem olup gidin. Ülen anamın ağzında bi tene bile diş yoh. Anamı neye istisiz bu adama, ayıp yav.”

Delikanlının annesi, yaşlılığın vermiş olduğu titremeyle zorla ayağa kalkıp, heyecanla ağzını açarak, eliyle dişini işaret eder:

“Ana gurban, niye yoh ya? Ahan burada bi kök var ya” der.

Kaynak kişi : Akın İZAT

Elazığ’ın bir köyünde düğün olur. Düğünden bir süre sonra adet üzere ilk bayramda genç evliler kız evine el öpmeye giderler.

Oğlanın babası oğluna:

“Oğlum sen bazen çok salak işler yapisin. Gittiğin yerde ailemizin şerefini düşün, iki paralık etme bizi. Ne sorarlarsa büyük, büyük laflar et, tek tek konuş ki şerefimiz iki paralık olmaya, itibarımız yerinde gala”

Oğlan:

“Peki babacığım” der ve kız evine gelir.

içeri girerler. Adet gereği kız evin haremlik tarafına, erkeği de selamlık tarafına alırlar. Karşılıklı tokalaşma ve selamlaşmadan sonra kaynata:

“Damat geç şöyle otur”

Damat yüksek bir yer bulmak için etrafına bakar, dolabı görür ve hemen üstüne fırlayıp oturur. Ne yapsın ailesinin şerefi söz konusu. Babasının dediği gibi yüksekten konuşacak. Kaynata bütün şaşkınlığıyla sorar:

“Damat nasılsın, iyi misin?”

Damat:

“Tren, tren. Tren yav tren.”

Kaynata kendi kendisine:

“Yav herhalde bu anlamadı. Neyse peki babanlar nasıl, iyiler mi?”

Damat:

“Fil, fil. Fil yav.”

Kaynata:

“Allah, Allah. Hele bir şey daha soralım. Oglum ekinler nasıl? Bu sene bir şeyler kaldırabilecek misiniz?”

Damat düşünür ve:

“Balina, balina.”

O zaman derler ki demek ürün iyi.

Derken damat eve gider. Babası merakla sorar:

“Oğlum nerde oturdun? Kendine yüksek bir yer seçtin mi?”

“Baba dolabın üsdüne çıkıp oturdum.”

“İyi halt etmişsin. Peki ne sordular.”

Oğlan verdiği cevaplardan emin bir şekilde:

Baba beni sordular tren dedim. Seni sordular fil dedim, ürünlerimizi sordular balina dedim. Valla baba daha büyük şeler aklıma gelmedi.”